Historia szkoły

LOKALIZACJA BUDYNKU SZKOLNEGO:

Pierwszym miejscem nauki w Pielgrzymowicach było gospodarstwo rolne – które zaczęto nazywać „organistówką”. Kształcenie odbywało się wówczas w drewnianej izbie szkolnej, wybudowanej w 1788r.

Drugim miejscem nauki był budynek murowany, który powstał w 1851r. z inicjatywy kierownika szkoły Antoniego Miarki. Miejscowi budynek ten nazywali „Miarkówką”.

Trzecie miejsce nauki stanowiła szkoła wybudowana na Wielkiej Stronie w 1902r., bowiem „Miarkówka” nie mieściła już wszystkich uczniów. Niestety budynku tego dziś już nie zobaczymy. Został on doszczętnie zniszczony w wyniku działań wojennych w 1945r.
W miejscu dawnej, zburzonej szkoły wybudowano strażnicę Ochotniczej Straży Pożarnej.

Po zakończeniu II wojny światowej mówiło się, że pielgrzymowicka podstawówka posiada najgorszą bazę lokalową w gminie i musiano temu problemowi jak najprędzej zaradzić. Postanowiono umiejscowić szkołę w Pałacu Reitzensteinów. Czwarte miejsce kształcenia : Pałac barona Reitzensteina pełniło funkcję szkoły, aż do roku 1994.

Naukę w dzisiejszym, piątym już budynku szkolnym rozpoczęto 1.09.1994r. Ten nowy obszerny i estetyczny gmach – nieopodal Pałacyku Reitzensteinów, mieści obecnie sześcioklasową szkołę podstawową oraz trzyletnie gimnazjum dla uczniów z Pielgrzymowic, Golasowic, Jarząbkowic. Wymienione szkoły w roku szkolnym 2000/2001, funkcjonowały pod jedną dyrekcją jak tzw. Zespół Szkół Ogólnokształcących - jego dyrektorem była mgr Małgorzata Kiełkowska. Od 1.09.2001r. podstawówka i gimnazjum są odrębnymi placówkami dydaktycznymi.

 

NAUCZANIE

Najdawniejsze zapisy na temat tutejszej szkoły datuje się na 1679r.

Pierwotnie nauczanie w szkole odbywało się w języku niemieckim. Pierwsze zadawalające wyniki nauczania w naszej szkole osiągnął Antoni Miarka, który wraz z synem Karolem Miarką, zrobili dla lokalnej szkoły bardzo wiele. Przez pierwszych szesnaście lat pracy Karol Miarka był jedynym nauczycielem w pielgrzymowickiej szkole. Niestety
w wyniku zatargów z baronem Reitzensteinem, oburzonym na Miarkę za publikacje
w języku polskim, Karol Miarka został zmuszony opuścić nasze tereny.

W 1922r. pierwszym polskim kierownikiem szkoły został Paweł Paździor. Od tego czasu (tj. roku szkolnego 1922/23) naukę prowadzono już wyłącznie w języku polskim (pierwsze próby nauki czytania i pisania w języku polskim rozpoczęto w 1918r.).

W naszej szkole uczyło się na przełomie wieków kilkadziesiąt tysięcy dzieci. Najwięcej uczniów odnotowano w roku szkolnym 1967/68, kiedy było ich 317. Nierzadko nauczyciele pracowali w dużych zespołach klasowych – największy, klasa 6 liczyła 52 osoby w roku szkolnym 1953/54.

 

NADANIE SZKOLE IMIENIA PATRONA

21.09.1961r. nadano miejscowej szkole imię Karola Miarki – uroczystości szkolne
z tej okazji odbyły się 5.11.1961r. Wzięli w niej udział : przedstawiciele władz powiatowych, gromadzkich, delegacje zakładów pracy (m. in. Zespół Teatralny z Huty Baildon z Katowic, dyrektor Zakładów Koksowniczych z Zabrza – Makoszowy, Orkiestra Górnicza KWK „Mszana”) oraz delegacje szkół sąsiadujących.

 

DYREKTORZY:

Po I wojnie światowej pierwszym polskim kierownikiem szkoły został w 1922r. Paweł Paździor, od 1932r. Józef Kurtycz. Po II wojnie światowej kierownikiem był Franciszek Gazda, następnie: Alfred Gumola, Grzegorz Pycek, Józef Brzezina, od 1975r. Zyta Kapel. Do roku 2006 dyrektorem szkoły była Małgorzata Kiełkowska. Obecnie dyrektorem Szkoły Podstawowej w Pielgrzymowicach jest Andrzej Pilis.

 

KRONIKA SZKOŁY:

Pierwszą kronikę w 1857r. założył kierownik szkoły Karol Miarka. Początkowo była ona spisywana w jeżyku niemieckim. Wpisy do kroniki były kontynuowane przez kolejnych kierowników szkoły do 1939r. Ciekawe były losy kroniki podczas II wojny światowej.      

1 września 1939r. podczas wkraczania wojsk niemieckich do Pielgrzymowic nauczyciel Alfred Gumola zgodnie z instrukcją zniszczył dokumentację szkolną zachowując jedynie wspomnianą kronikę. Później przechowywali ją Emil Foltyn i Jan Żieleźnik. Okupanci bezskutecznie jej poszukiwali – oferując wysokie nagrody pieniężne, rozpytując okolicznych mieszkańców. Dziś znajduje się ona na poczesnym miejscu we współczesnej szkole.

Zapisy w powojennej kronice kontynuowane są od r.1949 przez kolejnych kierowników, a potem dyrektorów. Obecnie zapisy prowadzone są w 4-tej z kolei księdze.